Sunday, 29 May 2011

Chernobyl Nuclear Accident Part 3

ခ်ာႏိုဘိုင္း ၫူကလီးယားျပႆနာ အပိုင္း (၃)

မေန႔က ဓါတ္ေပါင္းဖိုကေန လၽွပ္စစ္ဘယ္လိုထုတ္သလဲဆိုတာထိေျပာပီးသြားပီ။ တခုေျပာဖို႔က်န္သြားတာက ေပါင္းဖိုရဲ႕ graphite blocks ေတြၾကားမွာ ႏိုက္ထ႐ိုဂ်င္ နဲ႔ ဟီလီယမ္ ဓါတ္ေငြ႕ အေရာကို ထည့္ပီး လွည့္ခိုင္းထားတယ္။ ဘာ့ေၾကာင့္လွည့္ခိုင္းထားတာလဲ ဆိုရင္ေတာ့ graphite ေတြကို ေအာက္စီဂ်င္နဲ႔ဓါတ္ ျပဳပီး oxidation ျဖစ္ေပၚမႈ႔ကေန ကာကြယ္ဖို႔နဲ႔ ေလာင္စာေခ်ာင္းေတြက ထြက္လာတဲ့ အပူစီးကူး မႈ႔ကို ပိုမို ေကာင္းမြန္ ေအာင္ ျပဳ႕လုပ္ေပးဖို႔ျဖစ္တယ္။
ေနာက္ ေပါင္းဖိုထဲမွာ အေအးေပးစနစ္အတြက္ အလုပ္လုပ္ေနတဲ့ Pumps က ၄ လုံး ရွိပီး၊ အဲ့ဒီ ထဲကမွ တလုံးဟာ အၿမဲတမ္း standby (အဆင္သင့္) အေနအထားနဲ႔ အေရးေပၚအေျခအေနမွာ အလုပ္လုပ္ရန္ရွိေနတယ္။ ေနာက္ ေပါင္းဖိုရဲ႕ စြမ္းအင္ ထုတ္လႊတ္မႈ႔အနည္းအမ်ား ပမာဏ ကို ထိန္းခ်ဳပ္ရန္အတြက္ကေတာ့ Control Rods ေပါင္း ၂၁၁ ေခ်ာင္း အတြက္ အထုတ္အသြင္းျပဳလုပ္ႏိုင္တဲ့ ေနရာေတြထားေပးထားပီး အဲ့ဒီ ေနရာေတြကေန Control Rods ေတြကို ထိုးထည့္ျခင္း ဆြဲထုတ္ျခင္း ျပဳလုပ္ပီး ေပါင္းဖိုရဲ႕ အပူစြမ္းအင္နဲ႔ လၽွပ္စစ္ စြမ္းအင္ အနည္းအမ်ားကို ထိန္းခ်ဳပ္ ႏိုင္ တယ္။ ဒီလို ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔အတြက္ အနည္း ဆုံး Control Rods ေပါင္း အေခ်ာင္း ၃၀ ရွိေနရမယ္လို႔သတ္မွတ္ထားတယ္။ ေျပာခ်င္တာက Control Rods ေပါင္း ၂၁၁ ေခ်ာင္းစာ ေနရာလုပ္ထားေပမယ့္။ ၂၁၁ ေခ်ာင္းလုံး သုံး စရာ မလိုဘူး။ ဒါေပမယ့္ အေခ်ာင္း ၃၀ ေတာ့ အနည္းဆုံး လိုတယ္၊ ရွိေနရမယ္ လို႔ Safety Procedure အရ သတ္မွတ္ထားတဲ့ သေဘာေပါ့။ ဒီ Procedure ကို ခ်ိဳးေဖါက္ ပီး စက္႐ုံကို လည္ပါတ္ခဲ့တယ္ ဆိုတာ ေနာက္ပိုင္းမွာ ေတြ႕လာလိမ့္မယ္။ ဒါကလဲ ဒီ ေပါက္ကြဲမႈ႔ျဖစ္ေစတဲ့ အခ်က္ တခ်က္ထဲမွာ ပါတယ္။
RBMK Reactor ေတြရဲ႕ ထင္ရွားတဲ့ ဝိေသသ လကၡဏာ ကေတာ့ Positive Void Coefficient လိုေခၚတဲ့ အခ်က္ ရွိေနတာပဲ။ အဲ့ဒါက ဘာလဲဆိုရင္ ေပါင္းဖိုရဲ႕ Power ကို တိုးလိုက္ရင္ (သို႔) ေပါင္းဖိုထဲမွာ ေရလွည့္ပါတ္စီးဆင္းႏုန္းက်သြားရင္ ေပါင္းဖိုထဲမွာ ေရေႏြးေႏြး ေငြ႕ ထုတ္လႊတ္ႏုန္း တက္မယ္။ ဒီအခါမွာ ေရ ပမာဏလဲက်သြားလိမ့္မယ္။ အက်ိဳးဆက္အေနနဲ႔ လႊတ္ထြက္လာတဲ့ Neutron ေတြကို စုပ္ယူထားမယ့္ ေရပမာဏနည္းသြားတဲ့ အတြက္ Neutron လြတ္ထြက္မႈ႔ဟာလဲ တက္လားပီးေတာ့ ေရဒီေရးရွင္း ဓါတ္ျပဳၿပိဳကြဲမႈ႔တက္လာတယ္။ ဒါေၾကာင့္ စြမ္းအင္ပိုမိုထြက္ေပၚလာမယ္။ ဒါဆို အပူခ်ိန္ပိုတက္လာမယ့္။ အပူခ်ိန္ပိုတက္လာရင္ ေရကေန ေရေႏြးေငြ႕ျဖစ္ႏုန္းတက္လာမယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ေရ ပမာဏဟာ ပိုမိုက်ဆင္းသြားမယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ Neutron လြတ္ထြက္ႏုန္းပိုမိုတက္လာပီး အပူခ်ိန္က ထပ္တက္လာမယ္။ ေနာက္ဆုံး ေလာင္စာေခ်ာင္း ေတြဟာလဲ ပူသထက္ ပိုမို ပူလာပီး။ ဒီ သံသရာ လည္မႈ႔ ကို မထိန္းႏိုင္ရင္ Core Meltdown လို႔ေခၚတဲ့ ေပါင္းဖိုအရည္ေပ်ာ္ျခင္း အဆင့္ထိ ေရာက္ရွိသြားႏိုင္တယ္။
ဒါေပမယ့္ ခုန ေျပတဲ့အက်ိဳးဆက္နဲ႔ေျပာင္းျပန္ တျခားတဖက္မွာ က်ေတာ့၊ Power ကိုတိုးလိုက္ရင္၊ ေပါင္းဖိုရဲ႕ အပူခ်ိန္တက္လာတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေလာင္စာေခ်ာင္း ရဲ႕ အပူခ်ိန္လဲတက္လာလိမ့္မယ္။ ေလာင္စာေခ်ာင္းရဲ႕အပူခ်ိန္ တက္လာရင္ ေလာင္စာေခ်ာင္းကေနထြက္တဲ့ Neutron ပမာဏ ဟာက်သြားတယ္ဆိုတဲ့ Negative Fuel Coefficient ကလဲရွိေနေသးတယ္။ ဒီအက်ိဳးဆက္က က်ေတာ့ စြမ္းအင္ပိုမို ထြက္ရွိမႈ႔ကို ဟန္႔တားထားတယ္။
ဒီလိုဆန္႔က်င္ဘက္ သက္ေရာက္မႈ႔ ၂ မ်ိဳးရွိေနေတာ့၊ ဘယ္သက္ေရာက္မႈ႔က အဓိက လႊမ္းမိုးသလဲေပၚမူတည္ပီး ေပါင္းဖိုက လည္ပါတ္မွာျဖစ္တယ္။  ပုံမွန္ high power နဲ႔လည္ပါတ္ ေနတဲ့ အခ်ိန္မွာဆိုရင္ (ဒါကို Normal Operation လို႔ေခၚတယ္။ )  Negative Fuel Coefficient အက်ိဳးဆက္က လႊမ္းမိုးတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေလာင္စာေခ်ာင္း အရည္ေပ်ာ္က်တဲ့ အဆင့္ကို ေရာက္မသြားႏိုင္ဘူး။ Reactor ဟာ တည္တည္ၿငိမ္ၿငိမ္ လွည့္ပါတ္ေနႏိုင္တယ္။ ဒါေပမယ့္ Lower Power Output  Running လို႔ေခၚတဲ့ ေပါင္းဖိုဟာ သူအမ်ားဆုံး ထုတ္ႏိုင္တဲ့ Power ရဲ႕ ၂၀ ရာခိုင္ႏုန္း ေအာက္မွာ လည္ပါတ္ေနရင္၊ Positive Void Coefficient အက်ိဳးဆက္က လႊမ္းမိုးလာပီ။ အဲ့ဒါဆိုရင္ Reactor ဟာ Unstable ျဖစ္လာတယ္။ တနည္း ေျပာရရင္ တည္တည္ၿငိမ္ၿငိမ္ မဟုတ္ေတာ့ပဲ Power ႐ုတ္တရက္ထိုးတက္တာေတြ၊ က်သြားတာေတြ ျဖစ္ေပၚလာတတ္တယ္။  အခုရွင္းျပခဲ့တဲ့ အခ်က္ကို ေတာ့ ေသေသခ်ာခ်ာသေဘာေပါက္မွ ျဖစ္မယ္။ နားမလည္တဲ့ လူမ်ားရွိရင္ ကြန္းမန္႔ထားခဲ့ပါ ဗ်ာ။ ဘာလို႔လဲဆိုရင္ ဒီအခ်က္ဟာခ်ာႏိုဘိုင္း ေပါင္းဖို ေပါက္ကြဲမႈ႔ရဲ႕ အဓိက အက်ဆုံး အခ်က္ျဖစ္တာကို ေနာက္ပိုင္းမွာ ေတြ႕လာရမွာမို႔လို႔ပါ။ ကဲဒီ ေန႔ကေတာ့ နဲနဲ နားလည္ရခက္မယ္ထင္လို႔ နဲနဲပဲ ေရးလိုက္တယ္ဗ်ိဳ႕။ ေနာက္ တေခါက္က်မွ အပိုင္း (၄) ဆက္က်ေသးတာေပါ့။
ကိုဆန္းေမာ္

3 comments:

  1. ဆက္ေရးပါဦး ေမ်ာ႔ေနပါ႔မယ္

    ReplyDelete
  2. နားလည္တယ္လို႔ ယူဆရပါတယ္

    ReplyDelete
  3. Positive Void Coefficient နဲ႔ Negative Fuel Coefficient အေႀကာင္းအခုမွေသခ်ာသိရတယ္။ အေပၚယံသေဘာေလာက္ေတာ႔ သိခဲ႕ေပမယ္႕ တကယ္က အဲဒီအခ်က္ေတြေႀကာင္႔ ဖူကူရွီမားမွာ ျပႆနာေတြေျဖရွင္းပံုေတြ မွာ အနည္းနဲ႕အမ်ားပါ၀င္ေနတာ စဥ္စားမိေတာ႔တယ္။

    ReplyDelete